dag 9 - het besef dat alles voorbij gaat

Handboek voor de melancholicus. Wat is het wel. Wat is het niet. EN waarom de wereld een betere plek wordt als we de melancholicus in onszelf omarmen. 

Kom ook op de inner circle lijst te staan: https://tomson-darko.kit.com/innercircleikhoop2026 

Pre-order alvast de hardcover versie van mijn aankomende boek 'ik hoop dat je gedachten lief voor je blijven'. Dit is de plek om het te doen.

Transcript

SPEAKER_00 0:56

He, de in slaapvalfluister. Ja, dag negen. Ik praat je elke avond in slaap. Totdat mijn boek Ik Hoop dat je gedachten lief voor je blijven haar is, op rustige toon, zodat je het ook overdag kunt luisteren om kalm te worden.

SPEAKER_01 1:16

Ik zat te denken, ik heb het natuurlijk best wel vaak over het woord melancholie. Het heet ook niets voor niets in slaap vallen met melancholie van Thomson Darco. Maar het is niet dat ik het heel vaak uitleg wat dit precies is. Terwijl ik toch het vermoeden heb dat jij ook een melancholicus bent.

SPEAKER_00 1:36

Ook al twijfel je als je gaat googlen op het woord melancholie. Voor je gaat slapen.

SPEAKER_01 1:43

Ik hoop vooral dat je je heimwee en zwaarte in je omarmt. Bij het wakker worden morgen, bijvoorbeeld. Of als je midden in je dag zit omarmen. Want je kunt geen melancholicus worden, je bent het al. Ik heb alleen het idee dat je er toch een beetje verschaamt voor die donkerte in je. En dat is best een gevaarlijk spel wat je daar speelt, lieve vreemdeling. En ik snap het ook wel: we zijn omgevend met optimisme, pluktedag. Negatieve gevoelens zijn iets negatiefs die moeten opgelost worden.

SPEAKER_00 2:25

Dat is natuurlijk onzin. En dat weten jij en ik ook wel. Maar toch, als iedereen A zegt en jij voelt B.

SPEAKER_01 2:34

Dat is ingewikkeld om B vol te houden, dat snap ik allemaal. Maar jij hebt mij gevonden. Je mag B denken. Kijk, bijvoorbeeld na het lezen van alle brieven van Vincent van Gogh. Wat ik begin van dit jaar heb gedaan, ben ik er sowieso van overtuigd dat hij een melancholiek is, zoals hij zegt. Hij is gewoon duidelijk in elke zin die hij opschrijft. Maar zijn worsteling zat er vooral in dat hij moeite had om daar aan toe te geven, hij bleef zich extreem verzetten tegen de somberte en de diepte die hij in zich had. Met alle gevolgen van dien. Je kan er niet aan ontsnappen. Ik zeg niet dat het makkelijk is dat omarmen, of vind ik omarmen met een kutwoord, maar volgens mij heb ik hem nu al vier keer gebruikt. Maar als je het op een gegeven moment gewoon toelaat, wordt de wereld sowieso veel mooier wat je ziet.

SPEAKER_00 3:28

En je gevoelens worden veel dieper en er zitten dan ook veel minder angsten in. Je gaat meer waarderen.

SPEAKER_01 3:36

Kijk, neem bijvoorbeeld Edward Mug, mijn favoriete schilder van de schreeuw, of de Portugese dichter Fernando Pessoa of Frans Kafka uit Praag. Als je hun werk bestudeert, leest en bekijkt, dan zie je dat hun zwarte venster op de wereld, dat ze daarin juist heel veel troost vonden. En het vertaalde in kunst. Waardoor wij ons minder alleen voelen. En ik vind dat jij hier ook eens voor moet gaan. Niet om er kunst van te maken, maar wel om er troost in te vinden. Wacht ook niet. Jij denkt bij melancholie aan depressie, maar dat is het niet. Je begrijpt het woord verkeerd, en Wikipedia begrijpt het woord ook verkeerd. Melancholie is het besef dat alles voorbij gaat. En dat voel je zo intens dat je er zeer empathisch bent, dat je zeer empathisch bent, en ook dat je een gevoelig exemplaar voelt. Maar dat je ook diep ontroerd kan raken door ware schoonheid van kunst of van de natuur of een oprecht gebaar van iemand tot tranen toe. Omdat we ons zo bewust zijn van de vergankelijkheid, worden we niet bitter of cynisch als tegenspoed ons weer vindt. En dat is een verschil met andere gevoelige exemplaren. Want we weten dat niemand in het leven hieraan kan ontsnappen. Ja, tegenspoed vindt ons allemaal. Het zijn wij die denken vergankelijkheid is normaal. Terwijl het tegelijkertijd nooit normaal voelt als iets eindigt. Het is dubbel. Het zijn wij die na een gebroken relatie begrijpen dat liefde is altijd tijdelijk. Maar verliefde mensen denken altijd dat zij de uitzondering zijn, wat ook alweer te begrijpen is. Deze gedachten onderscheiden ons van anderen die het ongeluk van het leven hebben omgezet in bijvoorbeeld boosheid.

SPEAKER_00 5:46

Bitterheid, negativiteit of zich juist een pose hebben aangemeten van pluk de dag, alles komt goed. En zo niet, dan toch. Dan zou je een melancholicus niet snel op betrappen dat hij zegt, alles komt goed.

SPEAKER_01 6:07

Want niet alles komt altijd goed.

SPEAKER_00 6:10

En niet alles dat goed is, blijft goed. Een ander kenmerk van ons is dat wij wel de fantasie hebben van wat het leven ook kan zijn. Dus we zien niet alleen de wat donkere kant, we zien tegelijkertijd ook de lichte kant.

SPEAKER_01 6:35

Wij zijn ons heel bewust dat er vele paden paden zijn die we nog kunnen aflopen in het leven. En één daarvan zou de gelukkigste kunnen zijn. Daarom zijn we ook goede dagtromers. In een busritje kunnen we ons verliezen in een diepe romance met die gast die links voorin zit. En stop de romance als de bus ons bij de halte brengt. En dan stoppen we uit om nog één keer naar die haarbos te kijken, terwijl die persoon ons niet eens heeft gezien. Wat wij ook veel beter kunnen dan anderen, dat is ons verdriet verdragen. Het zit in onze botten, elke dag opnieuw al onze verlorenige liefde, gebroken vriendschappen en overleden familieleden en huisdieren. Ze branden in ons hart en dat gevoel vervaagt nooit. Waarom zou het ook moeten vervagen? Zij gaven de smaak aan het leven, aan ons leven. Verdriet is de prijs die iedereen betaalt omdat de tijd altijd vooruit gaat en nooit stopt.

SPEAKER_00 7:43

Maar we willen niet dat dat verdriet vertrekt, want dan vertrekken zij ook een beetje. De Boton, filosoof.

SPEAKER_01 7:52

School of Life, noemt de Melancholicus iemand die heel goed is in zacht verdriet. En dat is echt een hele prachtige omschrijving. De Romeinen, ken je die? Die koppelden de Melancholicus aan God Saturnus, de man met zijn zijs, die de tijd bewaakte, het geld krampachtig bij zich hield en veel wijsheid had verzameld. In de middeleeuwen noemden ze melancholici, dus mensen zoals jij en ik, de mensen die onder invloed van de planeet Saturnus stonden. En kunstenaars, die waren onder dat licht van diezelfde planeet geboren. Wat zo mooi is aan deze symbolische uitspraken, is dat er geen oordeel in zit. Dit is wat het begrip is: dat iedereen het leven anders beleeft en anders omgaat met tegenslag en we allemaal zo onze functie hebben in de groep. Helaas hebben melancholici het zwaar in deze maatschappij van ons, waar geluk het hoogste goed is en elk probleem in principe oplosbaar moet zijn. En we heel hard wegrennen van alles wat daarvan afwijkt. Ik merk het zelf vooral in het oordeel. Al die meningen de hele dag door en al dat geoordeel. Wij zijn niet zo goed in snel een mening formuleren heb ik het over jou en mij. Want we zijn ons maar al te goed bewust van onze eigen tekortkomingen en die van een ander, dat we sowieso meer niet weten dan wel.

SPEAKER_00 9:34

Dat is best moeilijk om dan snel ergens iets van te vinden.

SPEAKER_01 9:39

Of snel iemand af te fakkelen om wat hij deed of wat hij zei. En ik denk dat ook dit de reden is waarom we niks met positivismo kunnen. En het is niet dat we niet positief kunnen zijn. Ik bedoel, we snappen de kracht van positiviteit. Ik bedoel, als iemand zegt: ik ga voor die marathon, ik ga proberen af te vallen, ik ga stoppen met roken, dan zijn wij de grootste aanmoediger. Dan zijn wij niet die zeggen van ja, leuk dat je gaat trouwen, maar 40% van de huwelijke strand sowieso binnen tien jaar succes hè?

SPEAKER_00 10:16

Nee.

SPEAKER_01 10:18

We wensen iemand oprecht veel geluk en succes toe en gezondheid toe. We kunnen het alleen niet ten alle tijde voelen of oproepen dat positieve gevoel. Waarom zouden we ook doen? En wat is er mis met je heel jaloers of gefrustreerd of droevig voelen? Of angstig zijn? Dat hoeft toch niet ontkend te worden dat je misschien ergens abnormaal bang voor bent. En wat is er mis met rimpels hebben en littekens op je huid of pigmentvlekken? Wij weten als geen ander, we zijn allemaal imperfect geboren, en we prikken door ieders voorstelling van perfectie heen. Daarom trekken we dat gebabbel om het gebabbel ook zo slecht. En dan trouwen we een beetje mensen die zeggen dat het altijd maar goed gaat. En dat gelul over het weer. En die rit naar Zuid-Frankrijk en welke snelweg. En de overbuurvrouw die alweer zwanger is alweer vijfde kind, hè, oh jeetje. Als het aan ons ligt, willen we gewoon elk gesprek de diepte ingaan. Altijd en overal. Het kan ons nooit diep genoeg gaan. En ik ken melancholici die zeggen: ja, maar soms wil ik gewoon niet altijd de diepte ingaan, maar gewoon oppervlakkig praten, omdat het ook lekker is. Dat snap ik. Maar je hoeft die diepte niet als een vijand te zien. Als het gebeurt, dan gebeurt het in een gesprek. En als jij de enige bent die zo diep en een beetje existentialistisch en misschien een beetje zwartgallig praat, zo be het. Jammer dat de ander niet instapt.

SPEAKER_00 12:05

Om even een populair term te gebruiken. Want als die ander wel instapt, ja, sorry, het is zo'n coachwoord.

SPEAKER_01 12:16

Ik weet ook niet waarom ik dit zeg, maar dat weet ik wel. Iemand in mijn omgeving praat heel vaak zo. En als iemand wel instapt, dat zijn juist de gesprekken waarin we thuiskomen in die diepte. Waar we samen de wereld over denken, waar we accepteren dat het altijd wel ergens in iemands leven jep en janken is. Dat überhaupt het leven is. Nou ja, sorry, deze zin klopt niet helemaal. Dat het altijd wel ellende en Gomorra is in het leven, snap je? Maar dit zijn niet de gesprekken waar we cynisch worden. We zijn juist in een diep gesprek waarin niets wordt opgelost. We zien als de ultieme vorm van verbinding. Want via die verbinding van ziel tot ziel, van mens tot mens bekennen we niet alleen dat iedereen lijdt, maar ook dat we op elkaar lijken en dat we minder eenzaam zijn dan we dachten. En als iedereen dat weet van elkaar dat we allemaal lijden op onze eigen manier en dat we ons allemaal zorgen maken en allemaal zien dat de wereld maar een gekke plek is. Dan begrijpen we ook elkaars minpunten beter en waar gedrag vandaan komt. We weten dat die minpunten een uiting zijn van iets anders. En dan kunnen we ons ook wat makkelijker laten troosten door de ander. En bij troost is een knuffel of een uitspraak als ik snap je meer dan genoeg.

SPEAKER_00 13:49

Dat is wat wij op tafel gooien. Geen adviezen, maar heel veel begrip voor elkaar. Wij zullen ook nooit snel zeggen: leef in het nu.

SPEAKER_01 14:03

Wat is er zo anders aan in het hier en nu leven dan in je hoofd leven in het verleden of veel nadenken over de toekomst. Dat gebeurt ook allemaal in het nu. Waarom zou je dat allemaal moeten uitzetten om je heel bewust te zijn van de miertjes op de grond en de blaadjes zweven door de lucht. Nee, dat is niet maar de pollen zweven door de lucht.

SPEAKER_00 14:26

Nee.

SPEAKER_01 14:27

Wat wij zeggen, we verliezen in het nu altijd een stukje leven. Dat is wonderschoon en ook een beetje verdrietig, maar ook erg poëtisch, maar vooral melancholisch. Kijk, dat het leven snel gaat, hoef je ons niet uit te leggen. We hebben niet iemands begrafenis ervoor nodig. We doorvoelen het dag en nacht in de douw en bij nachtvorst. De wereld is een chaotische, complexe plek, waar er geen makkelijke oplossingen zijn voor onze problemen. Maar ja, om grip te krijgen op dit verwarrende geheel, is de mens heel erg zwart, wit. Het is goed of fout. Je ex is fantastisch of een narcist. En die politicus is een ikel eerste klas, en hij doet het voor het geld. Al die zwart-witte oordelen de hele dag door, zodat we de wereld iets beter begrijpen, denken we. Nee, een melancholicus zal je niet snel betrappen op dit soort oppervlakkige lul op zulke bewordingen. Wij weten dat iedere engel een perverse viespeuk is als niemand kijkt. Omdat wij zelf lief en zacht zijn, maar ook een beetje pervers. We weten sowieso dat iedere crimineel te weinig liefde thuis kreeg. Dat praat hun gedrag niet goed. Maar we hebben wel een begrip voor waar ze vandaan komen. We weten ook dat goed en kwaad slechts een kwestie van perspectief is. De wereld laat zich heel moeilijk vangen in een simpel statement: omdat het oordeel alles onthult over degene die het uitspreekt. En dat is ook waarom wij misschien wat onbegrepen zijn in deze maatschappij. Omdat dit precies de pijnlijke plek is waar wij stuiten op onbegrip. De wereld dwingt ons in de hoek van de mening, in de hoek van je uitspreken. Je kinnen om. Je kinnen mogen en zeggen we gaan ervoor. Maar zij begrijpen niet dat die houding voelt als verraad aan onszelf. En dat ons inlevingsvermogen en besef van de tijdelijkheid van dit alles de beste schouders geeft om op te huilen. En ja, dat durf ik ook wel te bekennen: ons de beste minaars in bed maakt, maar niet doorvertellen, anders wil iedereen seks met een menochodicus. En dat is ook iets wat we niet heel goed aankunnen. Want seks is al ongemakkelijk aan zich om die verbinding te voelen met een ander voor de veelvoerder.

SPEAKER_00 17:04

Maar ja, dat is wel wat mensen bij ons doen. Uithuilen, heb ik het over.

SPEAKER_01 17:11

Het zijn zij die aan ons al hun geheime bekennen, al hun zonden en zorgen. Het zijn zij die bij ons weer even zichzelf worden. Sommige mensen zijn melancholisch geboren. Sommigen komen door pech in het leven in een melancholische fase terecht, zoals een gebroken hart, of een burn-out of een overlijden. En sommigen zijn het al heel lang. Maar blijven het ontkennen. Ik zeg het je, jij luistert naar mij, dus er zit een melanchodicus in jou. Sto met ontkennen, verdomme. Oarm die zwartgalligheid in je. Dat is wat je ook zo grappig maakt. En de menocholie is wat je diepgang geeft. Sprek je gewoon vaker uit. Schaam je er minder voor. Hoe ongepast je woorden misschien ook voelen, dat zijn ze niet. Het is een mooi tegengewicht, want de maatschappij is niet in balans. Want ik zei, wij zijn niet tegen positivismo en positief denken, maar we zijn wel tegen dat het alleen maar daarom schijnt te draaien. Ik feliciteer mensen op hun verjaardag al jaren met weer een dagje dichter bij de dood, bijvoorbeeld. En ik zit er heel erg over na te denken om er een kaartje van te maken. Misschien bij me aankomende boek bij te voegen als dat lukt qua tijd. Omdat het gewoon heel grappig is. En omdat het de waarheid is. En omdat het een besef geeft dat we maar één leven hebben en ik daar heel erg bewust van ben. Kijk, ik erg hem gewoon naar mensen die zeggen in hun bio levens genieten of plukte dag: fuck you, vervang het gewoon met mijn mentormorie en jank harder. En ook jij, lieve vreemdeling, kap met indruk maken op die optimisten. Ik ben ervan overtuigd dat zij die zich heel optimistisch gedragen, dat zij heel erg bang zijn dat het leven misschien niet loopt zoals ze van tevoren hadden bedacht. Terwijl wij weten dat überhaupt niets loopt zoals je wil. Dat deuren vanzelf gaan kraken, dat batterijen vanzelf gaan lekken, dat het glasplaatje van je telefoon vanzelf in een barst verandert en dat het buikje van de buurman groter en groter zal worden, ondanks dat hij al jaren hard loopt. Dat is ontslot: in verdriet vinden we onszelf. De vergankelijkheid laat ons juist de fijnste momenten in het leven nog puurder en intenser ervaren.

SPEAKER_00 19:46

Geef meer tegengewicht. Laat die melancholicus meer toe.

SPEAKER_01 19:51

Niet bang zijn voor die optimisten die je misschien uitlachen of je niet begrijpen. Er zit vaak veel onzekerheid achter hun de manier waarop ze tegen jou gaan ageren. Daar ben ik ervan overtuigd. Kijk, ik ben de hele dag door Melancholicus. Het wil niet zeggen dat alle mensen om me heen melancholicus zijn, helaas. Maar de meeste mensen kunnen het heel goed hebben.

SPEAKER_00 20:15

Die kunnen erom lachen of begrip voor opbrengen. Het zijn juist de mensen die ervan schikken, die het meest angstig zijn.

SPEAKER_01 20:25

En dat is ook weer een opening voor een gesprek of voor frustratie. Dat kan ook.

SPEAKER_00 20:30

Dan kan je beter gaan leren in je leven. Ga ik denk ik morgen over op door als je dat oké vindt.

SPEAKER_01 20:42

Ik weet dat ik het sowieso in een wake-up date heb verteld, maar ik wil het ook nog een keertje iets beter overdag vertellen. Ik kwam zo'n koffiezaak binnen met mijn tas, waar ik altijd mee rondloop. Stop met gelukkig worden wees metonisch. Nou, dan leveren er een interessante ontmoeting op met een vrouw. Daar morgen meer over. Voor je gaat slapen, ik ben dus heel veel. Ik wil dit keer bij mijn aankomende boek. De afgelopen jaren heb ik er altijd vijf kaarten bij gedaan. Laten we zeggen, dus de helft van de A4 is A5. Zodat je die kan ophangen. Een beetje poster-achtig. Best wel vet. Alleen het ding is, het is best wel ingewikkeld om een fotolijstje voor te vinden. Terwijl mensen wat ik begrijp, die willen het inlijsten. En het neemt ook best wel veel ruimte hier bij mij in. Die dozen zijn natuurlijk best wel groot als je er 500 of 1000 bestel. En ik ben nu pas na tien jaar boeken uitgeven tot de conclusie gekomen dat ik gewoon anzichtkaarten erin moet doen. Het is niet alleen leuk om die aanzichtkaart kan je opsturen naar een ander. Maar je hebt er ook veel makkelijker een fotolijstje voor en het neemt niet zoveel ruimte in. En ik kan ook veel meer variaties maken, want aanzichtkaarten zijn echt fors goedkoper om te drukken.

SPEAKER_00 21:59

Wat betekent dat ik nog meer van mijn quotes in een vet ontwerp kan gieten en aan jou kan geven, dit ben ik al een paar weekjes aan het uitwerken met verschillende mensen.

SPEAKER_01 22:14

Ik heb drie kunstenaars gevraagd om een quote van mij te ontwerpen. En hun stijl erop toe te passen. Die komen in de envelop sowieso. En ik ben nog in overleg met Mathieu om nog wat andere quotes van mij strak in de Thomson Darco huisstijl te gieten. En die ook bij te voegen. En ja, als ik toch aan het bijvoegen ben, dacht ik, ik net zo goed ook in mijn shop zetten al die kaarten, dat je die, laten we zeggen, als een pakketje kan kopen. Gewoon, weet ik veel 10, 15 euro een stuk of tien kaarten, twaalf kaarten. Niet dat ik verwacht dat ik hier de wereld mee verover. Of hier mijn pensioen mee haal.

unknown 22:55

Maar ik.

SPEAKER_01 22:56

Ik merk wel dat mensen behoefte hebben om af en toe van die kaarten en stickers te kopen. De stickers doe ik ook bij dat pakketje, gewoon een klein pakketje.

SPEAKER_00 23:03

Bijvoorbeeld dit heb ik zitten mailen, besef ik nu, als je op de inner circle lijst staat.

SPEAKER_01 23:13

De boektitel is: Ik hoop dat je gedachten lief voor je blijven. Maar ik dacht, het is natuurlijk veel fijner als iemand in de penarie zit dat je een kaartje stuurt met ik hoop dat je gedachten weer lief voor je worden, dat is een boodschap die je een ander wil geven. Dus ik ben ook bezig met om zo'n kaartje te ontwikkelen die je er kan opsturen naar een ander om een hart onder de riem te steken. Wat ik heb gemerkt dat veel is gebeurd met mijn boek. Ik hoop dat je gedachten lief voor je zijn. Die is heel veel als cadeau gekocht voor mensen die in een dip zaten, had ik nooit verwacht. Of in ieder geval, dit is zoiets wat opeens gebeurt en er ontstaat zonder dat ik daar vooraf een idee bij had. Dat mensen dit doen. Dit gebeurde al vrij snel toen een boek uit was gekomen. Dat ik zag dat mensen nog een keer gingen bestellen en er ook bij zetten van ik koop dit voor mijn beste vriendin want die zit echt in een mentale dip.

SPEAKER_00 24:06

Ja, mooi hè. Dus ik moet dan meer.

SPEAKER_01 24:14

Beze filosofie probeer ik niet meer toe te passen. Door ook dit soort kaartjes bij toe te voegen. Om mensen te helpen om mijn boodschap te verspreiden. Wat natuurlijk niks met mij te maken heeft, maar eigenlijk ook weer wel.

SPEAKER_00 24:31

Handjes boven de dekens, hè. Tot morgen.