dag 19 - weinig mensen snappen zichzelf

Zelfkennis heeft grenzen.

• We kiezen soms liever pijn dan verveling.
• Bespiegelingen over levenswijsheid van schopenhauer
• Stilte maakt mensen ongemakkelijker dan lawaai.
• De grootste angst van de mens is niet pijn, maar verlaten worden.
• Sociale media geven vaak de illusie van verbinding.
• Mensen verklaren hun gedrag voortdurend via verhalen over zichzelf.
• We geloven liever een comfortabel verhaal dan een harde waarheid over onszelf.
• Grootheidswanen kunnen een compensatie zijn voor diepe onzekerheid.
• Roddelen is vaak een manier om eigen onzekerheid te verbergen.
• Mensen lachen graag om andermans vreemdheid om hun eigen vreemdheid niet te hoeven zien.
• Iedereen is een rare vogel zodra je diep genoeg kijkt.
• Niemand begrijpt zichzelf volledig.
• Hoe meer je probeert jezelf volledig te doorgronden, hoe mysterieuzer je wordt.
• Er bestaat geen vaste, ware versie van jezelf.
• Zelfkennis heeft grenzen.
• Soms moet je het mysterie van jezelf gewoon laten bestaan.
• Oordelen over anderen zegt vaak meer over jezelf dan over de ander.
• Alleen zijn is niet hetzelfde als eenzaam zijn.
• Creativiteit vraagt vaak om stilte en afzondering.
• Mensen zoeken constant verklaringen voor hun gedrag en verlangens.
• De mens wil begrepen worden, zelfs door een chatbot.
• Verveling onthult dingen over onszelf waar we liever van wegkijken.
• We zoeken voortdurend afleiding om niet alleen met onze gedachten te zijn.
• Kwetsbaarheid zit vaak verborgen onder humor, gedrag en sociale rollen.
• Acceptatie begint wanneer je stopt met alles te willen verklaren.
• Sommige dingen hoeven niet opgelost te worden

Transcript

SPEAKER_01 0:01

Stond zijn narco hier. Dag 19. Het valt me toch wel op dat pas na twee weken mensen mij een berichtje sturen, dat ze het leuk vinden dat ik er elke avond voor ze ben. Twee weken. Ik weet ook niet waarom ik hier een verwachting bij had, maar ik ben gewoon teleurgesteld.

SPEAKER_00 0:24

Nee, hoor, grapje. Ook al reageerde niemand. Ik blijf gewoon doorpraten, totdat het boek er is. Ik hoop dat je gedachten lief voor je blijven, totdat die in jouw handen ligt en in die van mij. Dat gezegd hebben. Hoje wordt garantie gegarandeerd. Melancholie sowieso. Grapjes ligt een beetje aan hoe ik me voel. En dat weet ik pas nadat ik klaar ben met inspreken tegen jou.

SPEAKER_01 0:55

Ja, dat zijn de voorwaarden. En de handjes boven de dekens voor je gaat slapen. Ik heb het wel eens eerder verteld, maar niet zo heel lang geleden dacht ik, ik heb gewoon zin in een bakje thee.

SPEAKER_00 1:11

En ik ben van rooibos of aardbei thee. Ja, ik heb geen smaak, dat weet ik. En het liefst heb ik aardbei. Dus ik had wat water in de waterkoker gegoten.

SPEAKER_01 1:25

Knopje aan. Heel ongeduldig wachten.

SPEAKER_00 1:29

Dat ding begint uiteindelijk een beetje te bobbelen. Er begint al stoom uit het mondstuk te ontsnappen. En ik dacht, waarom ook niet? Dus ik ga met mijn vingers door de stoom heen.

SPEAKER_01 1:41

Nou, ik kan je zeggen, ik denk dat de buren het gehoord hebben. En later in bed ja, mijn vingers gloeiden nog steeds na.

SPEAKER_00 1:54

En de volgende ochtend, ja, mijn vingers zagen eruit als niet goed door bakken. Knakjes op de grilplaat. En nu vraag ik me af was het verveling? Nieuwsgierigheid. Fatalistische romantiek. Gebrek aan prikkels.

SPEAKER_01 2:15

Wie weet?

SPEAKER_00 2:19

Maar mijn theorie is meer dat het gewoon denk ik verveling was. Oké, dat onderzoek. Waar mensen dan tussen de 6 en 15 minuten in een kamer worden geplaatst, waar alleen dan een stoel staat en een tafel. Verder niks, geen ramen, niks. Ze moeten zichzelf dus vermaken met een gedachte. Alleen er is wel één ding wat ze hebben toegevoegd aan de kamer beven stoel, tafel.

SPEAKER_01 2:46

Dat is een rode knop. En als ze daarop drukken, krijgen ze een flinke stroomstoot.

SPEAKER_00 2:58

Nou, 25 procent van de vrouwen drukte binnen een kwartier op die knop. En 67% van de mannen deed dat ook binnen een kwartier. Wat je doet afvragen: wat zegt dit? Wat zegt dit allemaal nou? Wat zeggen deze cijfers? 1, vrouwen kunnen zich blijkbaar beter vermaken met hun gedachten. En ik kan me zo voorstellen dat die gedachten heel smerig zijn. Smeerlappen. Of is dit mijn mannelijke brein dat spreekt? Wie weet. En ook dat mannen een stuk oppervlakkiger zijn dan je altijd al dacht, die kunnen zich gewoon niet vermaken. Maar het zegt ook wat Schopenhauer zegt in een van zijn beste boeken met wijsheid in de titel. Bespiegelingen over levenswijsheid. Dat is echt een meeste werk trouwens. Ik ben zoals je weet, Arthur Schopenhauer, Duitsardpassimist. Aan hem wordt toegeschreven dat hij als een van de eerste westerse denkers het Boeddhisme in onze cultuur heeft gebracht. In ieder geval om erover te schrijven. Hij is mijn favoriete dode filosoof. Dan weet je dat? Ja, bespiegelingen van levenswijsheid is een ontzettend grappig boek. Vooral omdat Schopenhauer echt een mensen hater. En dan steekt hij ook niet onder stoelen of banken. Dus zijn zinnen zitten vol. Niet haat, maar wel ironie. Dat is heel grappig. Hij zegt ook wel wat slimme dingen: zoals dat de mens altijd moet kiezen tussen pijn of verveling. En blijkbaar kiezen wij toch liever pijn.

SPEAKER_01 4:53

Je hebt ook de quiet room, waar geen echo is. Keep je die kamer.

SPEAKER_00 5:00

Dus dat is een kamer. Waar al het geluid flink in de houtgreep gelegd wordt via foambanden aan de muur. En uiteraard zit het ook op het plafond. En zelfs de vloer, dat is een raster. En de onderhalve meter onder zit dus ook weer dat foam.

SPEAKER_01 5:19

Dus ja, hoe zeg je dat, 360 graden? Van hoofd tot onderkant voet alles.

SPEAKER_00 5:31

Je bent omringd met geluidbrekers. En als je toch in die kamer bent, dan doen ze ook de lampen uit. Waarom ook niet? Nou, mensen worden dus vaak helemaal gek in zo'n kamer. Sowieso je hoort je eigen bloedzuizen in je oren. Ja, als je slikt, dan is het echt zo van. Ik deed nu een echo naam, maar dat kan dus niet. Je hoort je eigen hartslag. Je hoort gewoon je eigen hartslag, niet van binnen, maar van buiten. En je kunt je dus ook niet echt heel goed oriënteren. Nou ja, binnen een half uur schreeuwen de meeste mensen met gebalden vuisten tegen de deur aan om eruit te komen. Maar ja, dat is dus het probleem. Want zelfs je schreeuw sterft weg. Niemand hoort je. En hoe je het went of keert, dat is natuurlijk de echte angst die in ons allen zit. Verlaten. Alleen, omhuld in duisternis, blijven ademen terwijl niemand aan je denkt. Dat is de ware hel waar we voor weg rennen in het leven. En is het misschien daarom dat we zo graag de hele dag naar een glasplaatje staren die op ligt. Kijken naar andermans leven in plaats van zelf eens de deur uit te gaan om het avontuur te beleven.

SPEAKER_01 7:01

Ik zeg het je, die mobiel is de illusie van verbinding.

SPEAKER_00 7:07

Kijk, vroeger vonden we steun bij onze knuffel. Als onze ouders wel trusten zeiden en de deur dichtteden. Belangrijke eerste levensles. Je ouders zijn er voor je, maar blijkbaar niet 24 uur per dag. En wie is er wel 24 uur per dag voor jou? Je knuffel. En nu vinden we als volwassen persoon gehoor bij een fucking chatbot die ons wel snapt en begrijpt en motiveert en altijd een antwoord heeft. Zelfs als hij het niet heeft, heeft hij een antwoord. Met als enige verschil, een chatbot kun je niet knuffelen en ook niet tussen je benen drukken. Of ben ik de enige die dat deed bij mijn knuffelbeer? Ik denk overigens niet dat ik mezelf pijn ga doen via de knop. Alhoewel als ik al niet eens één minuut twee minuten kan wachten op een fucking waterkoker. Vraag ik me af hoe goed ik nu mezelf ken. Maar laten we uitgaan van het ego dat nu spreekt. Ik zou mezelf nooit pijn doen via de knop. Ik zal ook zeker niet gek worden in zo'n kamer of gaan schreeuwen. Het lijkt me eigenlijk best wel lekker.

SPEAKER_01 8:24

Totale duisternis.

SPEAKER_00 8:26

En alleen het geluid van mijn lijf dat ik leef. Ik ben graag alleen en nooit eenzaam. En het komt natuurlijk door mijn beroep. Ik ben uiteraard erg ingetunt op mijn gedachten en op het omzetten van die gedachten naar zinnen op papier. En dat werkt toch het beste met niemand om me heen. Ik heb mezelf nu verklaard via een verhaal.

SPEAKER_01 8:58

En dat is wat we allemaal de hele dag door doen. Een verhaal componeren waarom we doen wat we doen.

SPEAKER_00 9:09

Ik doe het, jij doet het. Ieder mens doet het. Daarom snap ik ook wel waarom beklaagden in de rechtbank zo weinig berouw kunnen tonen. Want het is altijd makkelijker om de schuld bij anderen te leggen dan in de spiegel te kijken en te beseffen dat jij zelf de psychopaat bent. Dat kunnen we helemaal niet aan als mens. Nee, serieus niet. Ken jij ook die verhalen van mensen die dan in een psychofreme psychose zitten en geloven dat ze de messias zijn of een farao? En dat klinkt best opmerkelijk en ook wel grappig. Er was zelfs een wetenschapper die zei: weet je wat, we stoppen gewoon drie mensen in een psychose die denken dat ze een messias zijn bij elkaar en dan kijken hoe ze reageren op elkaar. Ja, ze bleven alle drie vol houden dat zij zelf de messias waren, en niet de ander. En sowieso, dit is heel ethisch fout om zo om te gaan met sysofreen patiënten. En ook best wel kwalijk. Want wat weten we inmiddels wel? Je moet mensen die in een sysofreen psychose zitten. Je moet niet met redelijkheid gaan praten, dus met argumenten, door te vertellen dat hun wereldbeeld niet klopt. Niet klopt. Je moet ze er een beetje doorheen begeleiden en zorgen dat ze vooral zichzelf en anderen geen pijn doen en medicatie geven zodat ze uit die psychose komen. En er is een theorie hoe dat nou kan dat mensen die in deze psysofreene psychose zitten, waarom ze last hebben van grootheidswaanzin. En het vermoeden is dat deze mensen sowieso een enorm minderwaardigheidscomplex hebben en ook erg machteloos voelen in de situatie waarin ze zitten. En dat het bewustzijn of het ego, of hoe je het ook wil noemen, een tegenbeeld creëert. En als je zelf een rol mag verzinnen, waarom dan ook niet meteen de fara. Dus hun minderwaardigheidscomplex is zo laag dat ze het gaan compenseren met een grootheidsbaanzinbeeld. Fascinerend. De conclusie is ons hoofd maken altijd een verhaal. En zo bestuderen we ook het gedrag van anderen. We componeren een verhaal waarom die collega van Facilitair altijd zo fucking irritant hard lacht als een hyna als iemand een grap maakt. Is het onzekerheid? Wil ze er zo graag in bij horen? Wie weet. Mijn eerste baantje was bij de supermarkt vakken vullen. En echt het eerste een hele duidelijke herinnering: het eerste wat me opviel, is dat er heel veel gerold werd. En ook dat ik een beetje mee ging praten en het tegelijkertijd me er heel schuldig over voelden. En ook dat ik me afvroeg: waarom wordt die zoveel gerold? En nu ik eraan terugdenk.

SPEAKER_01 12:19

Ja, waarom? Ik bedoel, supermarkt. I don't know.

SPEAKER_00 12:24

20, 30 medewerkers. Parttime, een paar uurtjes vullen. Nou, ja, natuurlijk wat cassiers die ook parttime werkten, me dan overdag. Wat dat nou man? Ja, ik weet niet. Waar hebben we het over? Maar ja, dat is wat we doen: het is groepstherapie: verhaaltjes maken. Ondlingebanden versterken, onze eigen onzekerheid wegstoppen. Daarom onderrodelen we. Want gaat het niet over jou. En dat is ook mijn vermoeden waarom we zo graag naar reality TV kijken. Weet je, vanaf Big Brother tot O Gerso tot Temptation Island. Al die weirdo's die rare dingen doen die wij nooit zullen doen. En ze gedragen zich zo raar. En ze zijn zo raar dan worden ze uiteraard op gecast. Maar toch, ik vind het heel erg uitlacht TV. Omdat het ons ontslaat van het idee dat we zelf ook heel idioot en raar zijn.

SPEAKER_01 13:30

Een paar weken geleden.

SPEAKER_00 13:33

Ik weet niet. Ik had toch een van die afleveringen in deze dagelijkse aflevering Slur vertelt over dat iemand mij een rare vogel noemde. Nou, zoals je weet, ja, ik ben een rare vogel. Maar jij ook. Iedereen is een rare vogel. En als iemand niet raar overkomt, dan ken je die persoon nog niet goed genoeg. Dan ken je die persoon gewoon nog niet goed genoeg. En als je jezelf geen rare vogel vindt, dan vraag ik me af hoe goed jij jezelf kent. Maar wat het ook is, niemand weet exact welke angsten en verlangens in ons schuilen die ons aandrijven. Waarom we doen wat we doen, waarom we denken wat we denken. En dit is hoe ik in het leven sta.

SPEAKER_01 14:27

En ook waarom ik zelf heel naar gevoel krijg van roddelen.

SPEAKER_00 14:36

Ik zeg niet dat ik er helemaal uit kan ontsnappen als het gebeurt. En dat opzichte, ik laat me uiteraard nee, ik wil zeggen, ik ben uiteraard ook een mens, ik laat me er soms ook doorverleiden. Maar ik heb er wel een slecht gevoel bij. Ontslaat me niet van dat ik het. Wacht, laat ik het zo zeggen. Ik ging studeren in zone. Ja, wat daar gebeurt, ja, dan kwam ik al snel tot de conclusie: dit is gewoon de middelbare school, het schoolplein, maar dan iedereen iets ouder en iedereen had een rijbewijs. Nou, niet iedereen, de meesten hadden een rijbewijs en sommigen hadden zelfs een baard. Of woonden al samen.

SPEAKER_01 15:17

Maar het was gewoon het schoolplein. Er werd veel geroddeld.

SPEAKER_00 15:25

En achteraf gezien denk ik dat het allemaal echt een extreme uiting van onzekerheid was. Ik bedoel, de werkvloer wordt er ook geroddeld. Maar dat zit dan weer op een iets ander niveau. B de studie was het een echt kinderachtige roldel. Wie met wie naar bed ging. Wie zichzelf belachelijk maakte inetje dat niveau. Ik had één goede vriend daar gemaakt. Hij is trouwens nog steeds een hele goede vriend. De enige die ik aan de studie heb overgehouden. Ja, de jaren die volgden had ik wel veel vrienden aan de studie overgehouden, maar die zijn allemaal vertrokken in mijn leven. Of ik uit die van hen. Maar één goede vriend. Ik keek enorm tegen hem op.

SPEAKER_01 16:09

Die deed gewoon niet aan ronddelen. Wacht hij voor.

SPEAKER_00 16:20

Ik dacht dat ik moest niezen. Misschien komt hij zo nog terug. En jou, hij deed niet aan roddelen, gewoon nooit. Gewoon echt nooit. Zelfs als ik, weet ik veel, een ergernis uitsprak over iemand. Nee. Hij deed er niet aan. Hij was er heel stellig in. Echt bijzonder. Ik heb nog nooit zo iemand ontmoet. Ik moet wel zeggen natuurlijk, de jaren die volden en de Friends Pand wordt inniger. Ook hij klagde wel eens over anderen. Al was er niet per se rondelen, denk ik, maar echt gewoon irritatie en botsingen met andere mensen. Maar nee, oppervlakkige rollo.

SPEAKER_01 16:59

Nee, daar was hij gewoon niet van.

SPEAKER_00 17:03

Ik heb echt nog nooit iemand ontmoet. Ja, wel mensen ontmoeten die zich ervan distanciëren, maar dat was, denk ik meer een soort van: ik vertrouw je niet, ik deel gewoon niks. Maar goed, hoe zwart-wit, dit punt ook is, en ik weet dat de realiteit genuanceerder is, maar wees probeer heel terughoudend te zijn met je oordeel over een ander. En ook heel terughoudend met je oordeel over jezelf. Probeer anderen juist niet volledig te doorgronden. Wat heeft het voor zin, joh? Sowieso, hoe dieper je gaaf, hoe minder je vindt. Dat is echt zo. Dat geldt ook voor jezelf. Je kunt nog tegen cursussen volgen en alternatieve therapeuten opzoeken en testjes invullen en astrologiebedrijven en dat is allemaal oké. Doe zelfkennis niks mis mee. Maar er zit uiteindelijk wel een limiet op wat je over jezelf kunt ontdekken. Er zit geen ware versie van jezelf verborgen. Dat klinkt heel heftig omdat onze samenleving heel erg ingericht is op jezelf worden. Maar dat is het ding. Er is geen ware versie. Je hebt heel veel versies in jezelf en ook heel veel versies die je helemaal niet goed kent. En juist de context en de gebeurtenissen en wat er om je heen gebeurt en waar je zelf in belandt. Dat zorgt ervoor dat er een bepaalde versie naar boven komt. Ik zeg dit: je komt op een punt dat je het mysterie er gewoon moet laten zijn. En laten we de raarheid in elkaar wat meer accepteren. Laten we wat toleranter zijn voor andans negatieve eigenschappen. Besef dat niemand een flauw idee heeft wat hij eigenlijk aan het doen is. En dat de dansende stoom uit de mond van de waterkoker ook gewoon vraagt om aangeraakt te worden als je je wilt. Ja, denk ik. I don't know.

SPEAKER_01 19:14

Ik heb in ieder geval geen permanente schade opgelopen aan mijn huid. Dus in dat opzicht, hoop ik vooral dat je gedachten lief voor je blijf. Dat hoop ik oprecht. En ik vind het leuk dat je naar me luistert.

SPEAKER_00 19:34

Ik vind het jammer dat mijn nies niet is gekomen. Ik weet niet geef toch iets extra's aan deze dagelijkse in slaapvalberichten. Dat ik af en toe gewoon heel hard niets. En dan ook nog even expliciet benoem dat ik er niet eruit ga monteren. Dat ik mijn hooikoorts kan delen met jou.

SPEAKER_01 19:52

Misschien is dat mijn fetish dat ik heel graag nies en het liefst wil dat iedereen het hoort. Ik had zo'n collega die kon echt hard niet.

SPEAKER_00 20:06

Gewoon zo hard dat je denkt van dit is een aandachtstoornis. En dan weet je, dan zaten we met z'n allen achter onze laptopjes en computertjes te werken. Gewo stil. Relax, rustig. En dan komt iemand nog wel eens over de afdeling geschokt. Op zoek naar een of andere glazen holken waar je in kan vergaderen. En dan uit het niets gaat zij dus heel hard niezen. Terwijl er iemand langs ga je echt zo hard dat die gas die langs chok, heel hard schikt. En ook echt zo van: wat is dit nou? Gewoon echt zo'n reflexreactie. Ja. Ik weet niet, ik vind het heel grappig, maar waarschijnlijk als ik het nu ga vertellen, is het niet meer grappig. En jou, hij schrok heel erg. Toen zij dus heel hard niet. En ik zei, was verontschuldig van: dit doet ze normaal nooit. Ja, iedereen lag in een deuk, want dat doet ze dus wel altijd. Ik weet niet. Ik vind het heel grappig als honden. Heel irritant gaan doen. Vind ik totaal niet grappig trouwens, maar ik vind het heel grappig als die baarsjes zeggen. Dit doet hij normaal nooit. Dit heb ik zo vaak baarsjes van honden horen zeggen. Terwijl denk, dit doet hij wel. Want drie weken geleden zat deze hond ook tussen mijn benen te snuffelen en tegen mijn benen aan te rijden en hapbewegingen naar mijn hand te maken. Daarom. Als je collega heel hard niest. En iemand die niet op de afdeling werkt, hoort dit, zegt tegen die persoon: Dit doet ze normaal nooit. 100% gelach gegarandeerd. Ik weet niet. Ik vind mezelf soms heel grappig. Het is ook erg dat ik dit soort. Is gewoon tot in den eeuwigheid in mijn geheugen heb opgeslagen omdat iedereen heel hard lachte. Dat geeft mij ook een goed gevoel. Dat is mijn vorm van aandacht. Gord droge opmerkingen maken. Ik weet niet, altijd als ik jou in slaap praat, dan komen we ergens op een punt dat ik mezelf een beetje een beetje misselijk word van mezelf. Dit is het punt, dus dat is een goed moment om te zeggen: handen boven de dekens.

SPEAKER_01 22:29

En hopelijk tot morgen avond.