dag 26 - Niet te fixen. Wel goed kapot

Wat te doen bij intens groot verdriet? Zoek deze plek op. IK LEG HET JE UIT WAAROM DIT ZO GOED HELPT. 

Transcript

SPEAKER_01 0:00

Hé, voor je. Ik ga het slapen. Komt zijn darker weer? Ik praat je op rustige stetoon in slaap. En dan juist die onderwerpen die een beetje prikkelen, maar niet te veel. Dat je in ieder geval het idee hebt dat je vermaakt wordt voordat je langzaam wegvalt. Voor je gaat slapen. Ga het hebben over verdriet. Verdriet dat je zo heftig voelt. Dat het zelfs in je botten gaat zitten.

SPEAKER_00 0:39

Zo zwaar dat geen enkel woord uitgesproken door iemand te lezen op een Instagram post. Je gaat helpen. En dat ook geen enkele aanraking je helpt en geen enkel gebaar en geen enkele chocoladereep. Dat gevoel.

SPEAKER_01 1:00

Wat te doen met jezelf als je dat voelt. Ik moet zeggen, ik heb een vrij bijzondere groenteboer.

SPEAKER_00 1:11

Die vrouw is echt boven de 70. Een beetje doof. En heel ongefilterd en heel direct. Dus ik vraag haar wel eens bijvoorbeeld om een tip van lekkere groente? En dan zegt zij dus: Weet ik veel, moet ik dat nou weten, jongen? Ja, ik eet dit soort dingen niet. Ze heeft dus een of andere groentenallergie. Ik wist niet eens dat het bestond. Maar toen ik vroeg, wat heb je? Ze leren de jeugd ook helemaal niks. Zonvrouw, ik weet niet. Ze is echt een karikactuur. Ze is ook wel trots. Want alle appels en peren die ze ook verkoopt, die komen van haar eigen boomgaard. In ieder geval haar familiebedrijf. Ik weet niet of het van haar is, maar toen zij een klein kind was, haar ouders hadden al die hadden die boomgaard al. Het is echt een family business. Daar praat ze heel trots op voor alle appeltjes die zonder bestrijdingsmiddelen. Alle twee, drie generaties lang groeien hier in de buurt. En ik moet zeggen, die appels maken echt heel goed, die Elstars en de beren ook. Het is echt goed speel. Zij vertelde dat als je heel zwaar verdriet hebt, gewoon dat echt in je bot te zitten, wat moeilijk wegtrekt. Ze zei: zoek een boom op in het bos.

SPEAKER_01 2:44

Een boom helpt altijd bij verdriet, zeiden ze. Ze zeggen omarmend. Ga er tegenaan zitten. In je eentje. Huil. En je voelt je op de een of andere manier gewoon getroost door die fucking boom. Ik snap haar, ze zijn niet dit woord fucking.

SPEAKER_00 3:07

Ik parafaseer. Ik snap haar wel. Ik vind het überhaupt echt een enorme troost om te wandelen. Je hoort er gewoon mensen die heel ziek zijn of kanker hebben of terminaal zijn, dat ze vaak nog naar de zee gaan. Een paar maanden voordat ze overlijden. En dan snap ik ook de zee in het strand en de aanblik van het rollende water, wat een miljoen jaar geleden het land oprolde en over een miljoen jaar nog steeds het land oprollt. Maar ik moet zeggen, ik ben toch meer een bostype dan een zeetype. Ik haal zelf echt heel veel troost uit als ik me heel verdrietig voel door te wandelen in mijn eentje door de bossen. Bijvoorbeeld de Utreuvelrug vind ik echt heel mooi. Ik woon zelf naast de Veluwe. Ook mooi. Schot, de Veluwe. Sniepen ze heel mooi waar ik zit. Wel mooi hoor. Maar er zijn mooiere plekken op de Veluwe. Ik vind de onsrug in Drente ook heel mooi. Dat is natuurlijk een reden, deze drie. Want al deze drie plekken zijn gevormd door de ijstijd. Dus die grote ijsmuur vanuit de Noordpool, vanuit Scandinavië, die heel langzaamaan zo over het Europese continent schoof. En al die stenen meebracht en al dat grond een beetje opduwde. Waardoor je dus nu de Veluwe en Utrechtse heuvelrug hebt en de Tentse Ronsrug. Maar ook volgens mij, sorry, ik wil zeggen ook de Ardenne, dat is niet waar. Ardenne en Ifel is juist vulkanisch gebied, dat is door vulkanen ooit ontstaan. Dit loopt ook door Duitsland en Polen zeggen die verhoging.

SPEAKER_01 4:56

Ijswal.

SPEAKER_00 5:03

Ik denk dat het me zo raakt op dat het landschap zelf niet heel erg veranderd is sinds het ijs zich heeft teruggetrokken. Dus de mens honderdduizend jaar geleden liep hier ook rond op die heuvels. En dat weten we ook. Want hier waar ik zit, maar ook op de Utrecht Suver hebben ze heel veel van die gaven gevonden. Die zijn niet zo heel oud. Drie, 4000 jaar voor nul. Maar ik ga ervan uit dat ze honderdduizend jaar geleden de mensen hier ook rondliepen. Trouwens, ook leeuwen en zo. Ook een gek idee. Dat gewoon leeuwen en derken door Europa wandelen. Dat was weer voor die ijstijd. We hebben wat ijsttijden gehad. En daartussendoor was het ook heel warm. Daarna weer terug ijstijd. Dus ja, het is me een ratje toe, die klimaatveranderingen. Het verandert altijd. Ik moet wel zeggen, de bomen op de Veluwe heuvelrug en honsrug, die zijn allemaal 19 eeuw geplant. Dus dat zie je ook. Het is niet echt oerbos of zo. Die paden zijn ook allemaal vierkant en de bomen zijn best wel saai. Maar dat glooi inde landschap, dat is me wat me gewoon een gevoel van eeuwigheid geeft. En je kan het ook wel goed zien, vooral bij die Utrechtse heuvelrug, waar het water smolt, het zijn nu geulen geworden. En in Trent heb je van die ping's, van die soort omgekeerde heuvels. Dus geen heuvel, maar een gat. Je noemt een pingo. Pingo. Pingo. Zo'n grappig woord. Volgens mij komt het van de Eskimo's. Oh, nee, dat mag je natuurlijk weer niet zeggen.

SPEAKER_01 6:36

Van de inheemse Noordpoolbewoners.

SPEAKER_00 6:45

Het zijn gewoon die plekken waar ook Neandertalers hebben gewoond. Ik vind het überhaupt zo weird dat er meerdere menssoorten tegelijk hebben geleefd. En ik heb het niet over rassen.

SPEAKER_01 6:57

Het zijn niet verschillende honden. Het is echt een paard en een ezel. Neandertaler, mens.

SPEAKER_00 7:07

We hebben ook flink ziteketsen met elkaar. Ik geen idee of de dwang bij was. Misschien was het ook wel wel liefde. Of gewoon, weet ik veel, gewoon je bent geil en je wilt wat. Oké, die film. Quest of Fire? Prichtig. Waarschijnlijk heb je hem gehad met geschiedenisles over de volgende Neandertalers. Die raken het vuur kwijt. Dus die zoeken, want dat vuur houden ze brandend. Ze weten niet hoe ze vuur moeten maken, maar ze houden het brandend. Die hele film wordt ook niet gesproken. Super vet. Je kan hem op YouTube kijken. Het ziet er een beetje gek uit vooral als er man moet komen, ja. En wat kijk, ondertussen die film is natuurlijk niet helemaal meer up to date met onze laatste inzichten over Neandertales en de mens. Maar er zitten ook wel elementen in die denkt: ja, misschien ging het ook wel zoveel de seks, het lijkt veel rauwer of zo. Er staan er wat van die Neandertalen vrouwen hun kleren te wassen. En dan dieandertale mannen denken, Billy, weet je wat, we gaan nog een lekker achter staan en we nemen ze even flink. Zo primitief. Au gegeven komen ze een mens tegen, een mensenvrouw. Die helemaal zichzelf geschminkt heeft. Volgens mij redden ze die. Ik moet zeggen, ik viel wel een beetje in slapen deze film, en dat kwam door mijn verkoudheid en mijn ziek zijn. En ja, een van die drie Neandertales die dus het vuur moeten terug. Als met z'n drieën het vuur vinden. Die wil toch even laten zien aan de andere twee mannen dat deze vrouw van hem is. Dus ja, die verkracht haar eigenlijk. Het is wel onderdang seks. Ik weet niet. Ik wou bijna zeggen het even wat, maar dat is niet de verkrachting, maar meer het zitten niet zoveel. Het is meer een beetje zoals bij de Bonoboos, ofzo. Snap je? Ze wonen de hele dag door een beetje lullen in gaten steken om de banden goed te houden of zo. Uiteindelijk leert de Neandertaler, want ze worden toch verliefd op elkaar de mensen in de Neandertaler in deze film leert zij hem om missionaris seks te hebben. En later krijgen ze ook een baby en ga ze verzorgen. Dus ja, een bijzondere film. En zij leert hem ook hoe ze vuur moeten maken, want de mens wist dat natuurlijk al. Maar goed, Neandertalers. Ja, ik weet niet. Als ik hier wandel op de Veluwe of de Utrechtseverrug, het geeft me toch een mystiek gevoel dat ik naar diezelfde heuveltjes keek als we hun naar kijken. Ik weet het een hoopje. Ik kan het niet eens een berg noemen echt heuveljes. Maar toch, het is toch dit gekke moeraslandschap waar wij nu met z'n allen leefden.

SPEAKER_01 10:05

Maar vroeger ook de mens omliep. En het besef dat verdriet toen hetzelfde.

SPEAKER_00 10:12

Dat mij verdriet hetzelfde verdriet is als wat zij toen hadden. En dat hun gesnik hetzelfde klonk als mijn gehuil nu. We hebben geen idee wat vertaal ze praten toen. En of dat er nog een tussenvorm was voordat het zo ingewikkeld werd zoals wij nu praten. Maar gehuil moet hetzelfde zijn van een mens. Zij moesten ook een neus ophalen nadat die wangen helemaal volstroomde met vocht. En al hun generaties zijn verdwenen en wij zullen ook verdwijnen. En al die bomen die we nu om ons heen zien, die hebben ook niet de eeuwigheid. Maar het landschap heeft veel meer tijd en veel meer invloed van buitenaf nodig om ook maar iets te veranderen. Dat duurt echt veel langer. En datzelfde met die granieten, keien die ze hebben meegenomen, die ijsheuvels. Die ijsstuwal. Dus al die stenen die je bijvoorbeeld in Drenthe ziet, al die hunnepad, sommige stenen zijn 1600 miljoen jaar oud geniet. Fuck, dat is gewoon een derde van de leeftijd van de aarde. Ja, ik kan me er eigenlijk weinig bij voorstellen. Een miljoen kan ik me weinig bij voorstellen, maar 1600 miljoen willen we al niet. Maar ik kan de tijd wel voelen door met mijn vingertoppen over die stenen te glijden. En de ruwheid te voelen. Dat zo'n steen 1600 miljoen jaar onveranderd is gebleven en nu opeens even in mijn hand ligt. Ik snap dus die fascinatie van veel vrouwen voor edel, stenen en kristallen enorm. Omdat het allemaal in de buik van de aarde is ontstaan, onder druk en lava en smelting en afkoeling en weet ik veel wat al die kleuren en patronen. Ja, het is er. We kunnen het ervaren met onze zintuigen. En je kan het likken of tegen je wang aanleggen.

SPEAKER_01 12:09

En het maakt geluid als je tegen een ander kristal aanketst. Daarom? Juist bij periodes van verdriet zoek het bos op. Ik weet het van de zee, dat is ook almerend.

SPEAKER_00 12:24

Ik snap het. Maar de zee laat niet zien van wat het ooit was. In dat opzicht vind ik de zee best wel eenzaam. Terwijl in het bos ben je nooit alleen. Je wordt altijd ergens al iets ritselen. En alleen al de schors van een eiken zien en aanraken, is een ervaring. Het is zo rimpelig en wijs en toch zo zacht. En dat bomen ook de tijd nemen om te groeien. Tijd die een mensen leven niet echt heeft. Ja, dat is denk ik ook wel een troost. Dat we niet allemaal in dezelfde snelheid leven.

SPEAKER_01 12:58

En die kleur groen in het bos - dat is zo kalmerend.

SPEAKER_00 13:02

Wist je dat onze ogen de meeste tinten groen kunnen onderscheiden? Het is echt een van de laatste overblijfselen van het feit dat we ooit uit een jungle kwamen. Maar zit nog in ons Deda? Ja, het gechilp van die vogels om me heen. Ik weet niet, ik word er altijd een beetje emotioneel van ofzo. Het getilp gaat ook maar door. Ja, of als de stad nou in puin is geschoten of een kernboom in de omgeving heeft verwoest. Die vogels fluiten wel. Het is de mooiste zin uit het boek Slachthuis 5 van Kurt Vanekat. Puty Weed. Het zit ook in. Ik hoop dat je grachten lief voor je zijn laatste hoogstuk. Maar ik denk ook dat het bos de plek is om alleen te zijn. Die hondenbezitters blijven vaak toch hangen rondom de paden bij de parkeerplaats. Hoe verder je het bos inloopt, hoe minder mensen je ziet. Het is denk ik ook de laatste plek überhaupt in Nederland waar je echt alleen kan zijn. Hoe dieper ik het bos inloop, hoe minder eenzaam ik me voel. En de moeite is er ook wel, maar die benen blijven gewoon bewegen. En het eerste uur zijn de gedachten het meest heftig. Maar ook die gedachten raken uitgeput. En dan na anderhalf uur tot twee uur wandelen, dan begin je gewoon één te worden met die omgeving. Het is echt het fijnste gevoel wat er is. En natuurlijk mijn voetstappen laten sporen op het pad achter en mijn voeten breken takjes. Maar ja, ook deze stappen. Je zullen bij de volgende windvlaag of regenbuien gewist worden. Dat op zich doe ik er misschien niet toe, maar ik denk het wel, omdat we even in een moment de schoonheid van dat wat de natuur is, hebben kunnen zien en kunnen begrijpen. En dat is natuurlijk wat ons onderscheidt van al het andere wat leeft. Wat het universum ook is, waarom het er ook is, waarom het bestaat, wij kunnen het aanschouwen met ons zelfbewustzijn. En dat is niet aan veel die soorten weggelegd. Het is een beetje zoals die zin uit Max Fury Road in 2015. Hoe zwaar je gevoelens ook zijn, hoe diep het verdriet in je zit, zoek het bos op.

SPEAKER_01 15:21

En aanschouw het allemaal en voel je even één. Het zuivert.

SPEAKER_00 15:28

En als dat niet helpt, zoek een boom. Zo'n eentje die mooier of opvallender of verdrietiger is dan alle anderen. En ga daaronder zitten. Of knuffel het. Leg je bank tegen de schors aan. Of knik er gewoon naar als begroeding. Ja, dat is het fijne aan bomen. Ze zeggen niks terug en lopen nooit weg. Maar ze staan er altijd voor jou. Pak gerust een steentje op van de grond. Zo geniet een steentje. Ontstaan in de buik van Moeder Aarde. Als magma aan het oppervlakte gekomen is en afgekoeld is tot dit wat het nu is. Miljoenen jaren.

SPEAKER_01 16:08

En het zal nog miljoenen jaren bestaan totdat jij al lang bent gestorven. Maar even in dit moment aschouw je het. Over de deken.